خدمات پزشکی پرستاری آزمایشگاهی بالینی در منزل

آزمایش های بیماری روماتیسم مفصلی در منزل

آزمایش های بیماری روماتیسم مفصلی در منزل
فهرست مطالب

آزمایش های بیماری روماتیسم مفصلی در منزل به چه صورت است؟ قبل از معاینه تست روماتیسم، معاینه روماتیسم یا آرتریت روماتوئید ضروری است. آرتریت روماتوئید (RA) یک بیماری خودایمنی مزمن است که باعث سفتی مفاصل، درد، قرمزی، گرما، کاهش دامنه حرکتی، التهاب و فرسایش مفاصل می شود.

این عارضه معمولاً به طور متقارن چندین مفاصل، معمولاً دست‌ها و مچ‌ها، و همچنین آرنج، گردن، شانه‌ها، باسن، زانوها و پاها را درگیر می‌کند. علائم دیگر عبارتند از خشکی صبحگاهی که معمولاً بیش از 30 دقیقه طول می کشد، کاهش وزن، خستگی، تب، از دست دادن اشتها و توده های زیر پوستی.

تشخیص روماتیسم مفصلی یا روماتیسم در مراحل اولیه ممکن است دشوار باشد. زیرا علائم و نشانه های اولیه این بیماری مشابه بسیاری از بیماری های دیگر مانند لوپوس، سندرم شوگرن، آرتریت پسوریاتیک، آرتریت لایم و آرتروز (التهاب مفاصل و استخوان ها) است.

آزمایش روماتیسم چیست؟

آرتریت روماتوئید یک بیماری خودایمنی و التهابی است، به این معنی که سیستم ایمنی بدن شما به اشتباه به سلول های سالم بدن شما حمله می کند و باعث التهاب (تورم دردناک) در قسمت های آسیب دیده بدن می شود. روماتیسم عمدتاً مفاصل بسیاری را همزمان درگیر می کند.

RA معمولاً مفاصل دست، مچ دست و زانو را درگیر می کند. در مفصل مبتلا به RA، پوشش داخلی مفصل ملتهب می شود و باعث آسیب به بافت مفصل می شود. این آسیب بافتی می تواند باعث درد طولانی مدت یا مزمن، بی ثباتی (عدم تعادل) و تغییر شکل (تغییر شکل) شود. RA همچنین می تواند سایر بافت های بدن را تحت تاثیر قرار دهد و باعث ایجاد مشکلاتی در اندام هایی مانند ریه ها، قلب و چشم ها شود.

آزمایش روماتیسم شامل چه آزمایش هایی می شود؟

  • معاینه ی بدنی و سابقه ی خانوادگی
  • آزمایش خون
  • آزمایشات تصویربرداری
  • نمونه برداری از مایع مفصلی

علائم و نشانه های روماتیسم چیست؟

علائم و نشانه های RA عبارتند از:

  • درد یا تیرکشیدن در بیش از یک مفصل
  • سفتی در بیش از یک مفصل
  • حساسیت و تورم در بیش از یک مفصل
  • علائم مشابه در هر دو طرف بدن (مانند هر دو دست یا هر دو زانو)
  • کاهش وزن
  • تب
  • خستگی یا کوفتگی
  • ضعف

علائم و نشانه های روماتیسم چیست؟

علائم روماتیسم مفصلی چیست؟

برای تشخیص روماتیسم (آرتریت روماتوئید) و علت روماتیسم باید علائم آن را بشناسیم و جدی بگیریم. آرتریت روماتوئید یک بیماری خودایمنی جدی است که با استئوآرتریت که معمولاً در اثر افزایش سن ایجاد می شود بسیار متفاوت است. از جمله مهمترین علائم روماتیسم که می تواند نشان دهنده ابتلای افراد به روماتیسم باشد عبارتند از:

  • تورم یک یا چند مفصل بین انگشتان

از علائم قطعی و اثبات شده که برای تشخیص سریع روماتیسم از اهمیت بالایی برخوردار است، می توان به التهاب مفاصل بین بند انگشت اشاره کرد. این تورم معمولاً در استخوان میانی یا بزرگ‌ترین استخوان رخ می‌دهد. این تورم معمولا در مفاصل انگشتان هر دو دست دیده می شود. هنگامی که برجستگی را لمس کنید، سفتی در آن وجود ندارد و برآمدگی نرم خواهد بود. تورم انگشتان می تواند با مقداری قرمزی همراه باشد که کاملاً قابل مشاهده است.

  • خشکی صبحگاهی مفاصل

یکی از شایع ترین عوارض روماتیسم خشکی مفاصل در هنگام صبح است. درد در مفاصل زانو، آرنج و کمر از جمله مهم ترین مواردی است که فرد مبتلا به روماتیسم پس از بیدار شدن از خواب با آن مواجه خواهد شد.

تشخیص رماتیسم مفاصل با آزمایش خون

تست روماتولوژی برای تشخیص بیماری هایی مانند آرتریت روماتوئید، آرتروز، بیماری های بافت همبند و غیره استفاده می شود. در واقع بهتر است به جای آزمایش بگوییم آزمایش روماتیسم. این نوع بیماری ها باعث التهاب در بدن شده و به ویژه مفاصل را تحت تاثیر قرار می دهند.

تست روماتیسم روشی قابل اعتماد برای تشخیص آرتریت روماتوئید است. البته روماتیسم یک کلمه بسیار کلی است. این بیماری به اشکال مختلف مانند آرتروز، نقرس، آرتریت، پوکی استخوان، آرتریت روماتوئید و … بروز می کند. آرتریت روماتوئید یکی از بیماری های خودایمنی است. بیماری های خودایمنی همیشه نگرانی های خاص خود را دارند.

در این حالت، سیستم ایمنی بدن به سلول های خود حمله می کند. در آرتریت روماتوئید بیشتر مفاصل کوچک بدن مانند دست ها و پاها درگیر خواهند شد. البته آرتروز عواقب دیگری مانند آسیب به سیستم قلبی عروقی، ریه ها و چشم ها را به همراه خواهد داشت.

آزمایش روماتیسم چگونه است؟

آزمایش روماتیسم یک سری آزمایش خون است. هر کدام از آنها عوامل خاصی را در بدن بررسی خواهند کرد. بیماری های روماتیسمی معمولاً مفاصل و بافت های بدن را بیشتر از سایر اندام ها درگیر می کنند. برای درمان این نوع بیماری باید به متخصص روماتولوژی مراجعه کرد. افرادی که از التهاب مزمن مفاصل یا روماتیسم رنج می برند، معمولاً صبح ها بعد از بیدار شدن از خواب دچار درد مفاصل می شوند.

کدام آزمایش خون برای تشخیص روماتیسم کاربرد دارد؟

آزمایش روماتیسم می‌تواند شامل آزمایشات خون باشد:

  • آزمایش CBC، شمارش کامل سلول‌های خونی
  • آزمایش ESR
  • آزمایش RF
  • آزمایش ANA
  • آزمایش CRP
  • آزمایش Anti-CCP
  • تست Neutrophils

چه چیزی باعث روماتیسم می شود؟

RA ناشی از یک پاسخ ایمنی است که در آن سیستم ایمنی بدن به سلول های سالم خود حمله می کند. علل خاص RA ناشناخته است، اما برخی عوامل می توانند خطر ابتلا به این بیماری را افزایش دهند. محققان تعدادی از عوامل ژنتیکی و محیطی را برای تعیین اینکه آیا این عوامل خطر ابتلا به آرتریت روماتوئید را تغییر می‌دهند، بررسی کرده‌اند.

ویژگی هایی که خطر ابتلا به روماتیسم را افزایش می دهد؟

  • سن. RA می تواند در هر سنی شروع شود، اما خطر با افزایش سن افزایش می یابد. شروع آرتریت روماتوئید بیشتر در بزرگسالان بالای شصت سال دیده می شود.
  • ارتباط جنسی. موارد جدید RA معمولاً در زنان دو تا سه برابر بیشتر از مردان است.
  • ژنتیک / صفات ارثی افرادی که با ژن های خاصی متولد می شوند بیشتر مستعد ابتلا به RA هستند. این ژن ها که HLA (آنتی ژن لکوسیت انسانی) ژنوتیپ کلاس II نامیده می شوند، همچنین می توانند آرتریت شما را بدتر کنند. خطر ابتلا به آرتریت روماتوئید زمانی بیشتر می شود که
  • افراد دارای این ژن ها در معرض عوامل محیطی مانند سیگار کشیدن یا زمانی که فرد چاق است، بیشتر می شود.
  • سیگار کشیدن. چندین مطالعه نشان داده اند که سیگار کشیدن خطر ابتلا به RA را افزایش می دهد و می تواند بیماری را بدتر کند.
  • داستان تولد زنده زنانی که هرگز زایمان نکرده اند ممکن است در معرض خطر بیشتری برای ابتلا به RA باشند.
  • آشنایی در سنین پایین. برخی از شرایط اولیه زندگی می تواند خطر ابتلا به RA در بزرگسالی را افزایش دهد. به عنوان مثال، یک مطالعه نشان داد که خطر ابتلا به روماتیسم مفصلی در کودکانی که مادرانشان سیگار می‌کشیدند، دو برابر بزرگسالان بودند. کودکان والدین کم درآمد در بزرگسالی در معرض خطر بیشتری برای ابتلا به آرتریت روماتوئید هستند.
  • چاقی می تواند خطر ابتلا به RA را افزایش دهد. مطالعاتی که به نقش چاقی پرداخته اند همچنین نشان داده اند که هر چه فرد اضافه وزن بیشتری داشته باشد، خطر ابتلا به RA بیشتر می شود.

روماتیسم چگونه تشخیص داده می شود؟

تشخیص روماتیسم در مراحل اولیه دشوار است زیرا علائم و نشانه های اولیه مشابه بسیاری از بیماری های دیگر است. هیچ آزمایش خون یا یافته فیزیکی برای تایید تشخیص وجود ندارد. در طول معاینه فیزیکی، پزشک مفاصل شما را از نظر تورم، قرمزی و گرما بررسی می کند. او همچنین می تواند رفلکس ها و قدرت عضلانی شما را آزمایش کند.

RA با بررسی علائم، انجام معاینه فیزیکی و انجام اشعه ایکس و آزمایشات آزمایشگاهی تشخیص داده می شود. بهتر است روماتیسم مفصلی در مراحل اولیه آن  در عرض 6 ماه پس از شروع علائم  تشخیص داده شود تا افراد بتوانند درمان را برای کند کردن یا توقف پیشرفت بیماری (به عنوان مثال آسیب مفاصل) شروع کنند. تشخیص و درمان موثر، به ویژه درمان برای سرکوب یا کنترل التهاب، می تواند به کاهش اثرات مخرب روماتیسم کمک کند.

روماتیسم چگونه درمان می شود؟

RA را می توان به طور موثر با داروها و استراتژی های خود مدیریتی درمان و مدیریت کرد. درمان آرتریت روماتوئید معمولاً شامل استفاده از داروهایی است که بیماری را کند می‌کند و از بدشکلی مفصل جلوگیری می‌کند، به نام داروهای ضدروماتیسمی اصلاح‌کننده بیماری (DMARDs). اصلاح کننده های پاسخ بیولوژیکی (بیولوژیک ها) داروهایی هستند که درمان های خط دوم موثری هستند.

علاوه بر داروها، افراد می توانند روماتیسم خود را با راهبردهای خود مدیریتی که نشان داده است درد و ناتوانی را کاهش می دهد و به آنها امکان انجام فعالیت هایی را که برایشان مهم است، مدیریت کنند. افراد مبتلا به روماتیسم با یادگیری استفاده از پنج استراتژی ساده و موثر برای مدیریت روماتیسم می توانند درد را تسکین دهند و عملکرد مفصل را بهبود بخشند.

در واقع هیچ درمانی برای روماتیسم وجود ندارد. اما مطالعات بالینی نشان می‌دهد زمانی که درمان با داروهایی که به عنوان داروهای ضدروماتیسمی اصلاح‌کننده بیماری (DMARDs) شناخته می‌شوند، علائم بیشتر بهبود می‌یابد.

چگونه می توان روماتیسم را مدیریت کرد؟

روماتیسم بر بسیاری از جنبه های زندگی روزمره از جمله کار، اوقات فراغت و فعالیت های اجتماعی تأثیر می گذارد. خوشبختانه، چندین استراتژی اجتماعی کم هزینه وجود دارد که نشان داده شده است کیفیت زندگی را بهبود می بخشد.

  • فعالیت بدنی داشته باشید. کارشناسان توصیه می کنند که بزرگسالان به طور ایده آل 150 دقیقه در هفته فعالیت بدنی متوسطی مانند پیاده روی، شنا یا دوچرخه سواری به مدت 30 دقیقه در روز به مدت پنج روز در هفته داشته باشند. می توانید این 30 دقیقه را به سه جلسه ده دقیقه ای جداگانه در طول روز تقسیم کنید.
  • فعالیت بدنی منظم همچنین می تواند خطر ابتلا به بیماری های مزمن دیگر مانند بیماری قلبی، دیابت و افسردگی را کاهش دهد. درباره فعالیت بدنی برای آرتریت بیشتر بدانید. به برنامه های فعالیت بدنی موثر متعهد شوید. اگر نگران بدتر شدن آرتریت خود هستید یا مطمئن نیستید که چگونه ایمن ورزش کنید، شرکت در برنامه های فعالیت بدنی می تواند به کاهش درد و ناتوانی مرتبط با RA و بهبود خلق و خو و توانایی حرکت شما کمک کند. کلاس ها در Ys محلی، پارک ها و مراکز اجتماعی برگزار می شود. این کلاس ها می تواند به افراد مبتلا به RA کمک کند تا احساس بهتری داشته باشند. درباره برنامه های ثابت شده فعالیت بدنی توصیه شده توسط CDC بیشتر بدانید.
  • به کلاس آموزشی خود مدیریتی بپیوندید. شرکت کنندگان مبتلا به آرتریت (از جمله RA) در یادگیری نحوه مدیریت علائم خود، نحوه زندگی خوب با آرتریت، و نحوه تاثیر آرتریت بر زندگی آنها اطمینان پیدا می کنند. درباره برنامه های آموزشی خود-مدیریتی توصیه شده توسط CDC بیشتر بیاموزید.
  • سیگار کشیدن ممنوع. استعمال دخانیات بیماری را بدتر می کند و می تواند مشکلات پزشکی دیگری ایجاد کند. سیگار کشیدن همچنین می تواند حفظ فعالیت بدنی را که بخش مهمی از مدیریت RA است، دشوار کند. با مراجعه به توصیه های CDC از وب سایت Ex-Smokers برای آماده شدن برای ترک کمک بگیرید.
  • وزن سالم را حفظ کنید. چاقی می تواند مشکلات زیادی را برای افراد مبتلا به آرتریت روماتوئید ایجاد کند، بنابراین حفظ وزن مناسب بسیار مهم است. برای اطلاعات بیشتر، به وب سایت CDC Healthy Weight مراجعه کنید.
  • درد و ناتوانی مرتبط با روماتیسم می تواند بر زندگی کاری و خانوادگی فرد تأثیر بگذارد. افسردگی و اضطراب و همچنین احساس درماندگی و اعتماد به نفس پایین شایع هستند. میزان تأثیر روماتیسم مفصلی بر فعالیت های روزانه شما تا حدی به نحوه مدیریت بیماری بستگی دارد. در مورد راهبردهای مقابله با پزشک یا پرستار خود صحبت کنید. با گذشت زمان، خواهید آموخت که کدام استراتژی برای شما بهترین کار را دارد. همچنین سعی کنید:
  • کنترل را به دست گرفتن. با پزشک خود برای مدیریت آرتروز خود برنامه ریزی کنید. این به شما کمک می کند در قبال بیماری خود احساس مسئولیت کنید. وقتی خسته هستید محدودیت های خود را بشناسید. روماتیسم می تواند شما را مستعد خستگی و ضعف عضلانی کند. یک چرت کوتاه یا استراحت که با خواب شبانه تداخل نداشته باشد می تواند کمک کننده باشد.
  • با دیگران ارتباط برقرار کنید. به خانواده خود بگویید چه احساسی دارید. آنها ممکن است نگران شما باشند، اما ممکن است با درد شما احساس راحتی نکنند. یکی از اعضای خانواده یا دوست خود را پیدا کنید تا در مواقعی که احساس ناراحتی خاصی می کنید با او صحبت کنید. همچنین با سایر افراد مبتلا به روماتیسم ارتباط برقرار کنید – از طریق یک گروه پشتیبانی در جامعه خود یا آنلاین.
  • برای خود وقت بگذارید این آسان است که مشغول شوید و برای خودتان وقت نگذارید. زمانی را برای چیزی که دوست دارید پیدا کنید، چه نوشتن در یک دفترچه، پیاده روی یا گوش دادن به موسیقی. این می تواند به کاهش استرس کمک کند.

لیست آزمایش های مربوط به روماتیسم و بیماری های مفصلی

چکاپ روماتیسم و بیماری مفصلی وضعیت ناشتایی
CBC شمارش کامل سلول های خونی ناشتایی ندارد
VITA D3 بررسی میزان ویتامینD3 ناشتایی ندارد
CRP بررسی التهاب بدن ناشتایی ندارد
Ca بررسی میزان کلسیم بدن ناشتایی ندارد
P بررسی میزان فسفر بدن ناشتایی ندارد
Mg بررسی میزان منیزیم بدن ناشتایی ندارد
ESR بررسی التهاب بدن ناشتایی دارد
ANTI CCP تشخیص در روماتیسم مفصلی ناشتایی دارد
RF تشخیص در روماتیسم مفصلی ناشتایی دارد
ALK بررسی سلامت استخوان ناشتایی دارد
PTH تشخیص اختلالات پاراتیرویید ناشتایی دارد
T3,T4,TSH بررسی اختلالات تیرویید ناشتایی دارد

تشخیص روماتیسم با آزمایش شمارش کامل خون (CBC)

این آزمایش تعداد گلبول های قرمز، گلبول های سفید و پلاکت ها را شمارش می کند. این سلول ها در پلاسما (مایع خون زرد غلیظ) معلق هستند. این تست به تنهایی شامل 10 تا 11 پارامتر است. نتایج آزمایش CBC در تشخیص و پایش بسیاری از بیماری ها استفاده خواهد شد. برای انجام این آزمایش به نمونه خون نیاز دارید که از ورید بازوی شما گرفته می شود.

آزمایش سرعت رسوب گلبول قرمز (ESR) چه مفهومی دارد؟

آزمایش سرعت رسوب گلبول قرمز (ESR) چه مفهومی دارد؟

این تست که یکی از فاکتورهای تجربی است که در تست روماتیسم بررسی می شود. در طی آن، میزان رسوب گلبول های قرمز خون بررسی می شود. اگر التهاب در بدن وجود داشته باشد، سیستم ایمنی پروتئین هایی را در خون آزاد می کند که باعث می شود گلبول های قرمز به هم بچسبند. در نتیجه سلول‌های سنگین‌تر سریع‌تر از سلول‌های معمولی ریخته می‌شوند.

در بزرگسالان سالم، سرعت رسوب تا 20 میلی متر در ساعت طبیعی است (0-15 میلی متر در ساعت برای مردان و 0-20 میلی متر در ساعت برای زنان). التهاب سرعت رسوب را به شدت افزایش می دهد. از آنجایی که التهاب می تواند نشانه بیماری های دیگری به جز آرتریت باشد، این آزمایش خود غیر اختصاصی است.

آزمایش فاکتور روماتوئید (RF) به چه معناست؟

فاکتورهای روماتوئید آنتی بادی هایی هستند که در بسیاری از بیماران مبتلا به آرتریت روماتوئید یافت می شوند. فاکتورهای روماتوئید در دهه 1940 کشف شد و به یک ابزار تشخیصی مهم در زمینه روماتولوژی تبدیل شد. نزدیک به 80 درصد از بیماران مبتلا به آرتریت روماتوئید فاکتورهای روماتوئید در خون خود دارند. معمولاً غلظت بالای فاکتور روماتوئید منجر به بیماری شدید می شود.

فاکتور روماتوئید ممکن است ماهها طول بکشد تا در خون ظاهر شود. اگر آزمایش زودتر انجام شود، ممکن است نتایج منفی باشد. در نتیجه، آزمایش مجدد در تاریخ بعدی باید در نظر گرفته شود. در مواردی که بیماران دارای علائم و نشانه های آرتریت روماتوئید هستند. اما آزمایش فاکتور روماتوئید آنها منفی بود، پزشکان گمان می‌کنند که بیماری‌های دیگر شبیه آرتریت روماتوئید هستند.

فاکتورهای روماتوئید همچنین می‌توانند در پاسخ به سایر بیماری‌های التهابی یا بیماری‌های عفونی رخ دهند، اگرچه در این موارد غلظت این عوامل کمتر از میزانی است که در آرتریت روماتوئید یافت می‌شود. برای کسب اطلاعات بیشتر در مورد تست RF، به یکی از مقالات وب سایت معتبر Med Line Plus نگاه خواهیم کرد که این فاکتور مهم تست را به شرح زیر توضیح می دهد:

آزمایش فاکتور روماتوئید (RF) میزان فاکتور روماتوئید در خون را اندازه گیری می کند. فاکتورهای روماتوئید پروتئین هایی هستند که توسط سیستم ایمنی بدن تولید می شوند. به طور معمول، سیستم ایمنی بدن به عوامل بیماری حمله می کند. عوامل روماتوئید به اشتباه به مفاصل، غدد یا سایر سلول های بدن حمله می کنند.

آزمایش CRP چگونه روماتیسم را تشخیص می‌دهد؟

آزمایش CRP یا پروتئین واکنشی C نمی تواند منجر به تشخیص روماتیسم شود، بلکه تنها شدت بیماری و التهاب را نشان می دهد. این عامل مانند تست ESR عفونت را در بدن بررسی می کند. اما او نسبت به آن حساس تر است.

آیا می توان از روماتیسم پیشگیری کرد؟

بدون شک همه ما بارها این جمله معروف را شنیده ایم که می گوید: «پیشگیری بهتر از درمان است». روماتیسم نیز از این قاعده مستثنی نیست و راه های خاصی برای پیشگیری از این بیماری وجود دارد. مهمترین پارامتر برای پیشگیری از روماتیسم مفاصل رژیم غذایی است.

این سوال به خصوص برای افرادی که علائم عفونت را احساس می کنند اهمیت بیشتری دارد. حال ممکن است این سوال پیش بیاید که رژیم غذایی چه ارتباطی با پیشگیری از روماتیسم یا جلوگیری از تشدید بیماری دارد؟

برخی از غذاها دارای خواص ضد التهابی هستند. این در حالی است که برخی از غذاهای دیگر باعث التهاب می شوند. در نتیجه، انتخاب رژیم غذایی مناسب می تواند التهاب را کاهش دهد یا از آن جلوگیری کند.

برای رسیدن به این هدف لازم است استفاده از نمک در غذا محدود شود. مس یکی از عناصر مفیدی است که می تواند در حفظ مفاصل و استخوان ها مفید باشد. در کنار مس، استفاده از رژیم غذایی حاوی عنصر سلنیوم نیز در کاهش درد مفاصل بسیار مفید خواهد بود. سایر غذاهایی که می توانند در رژیم غذایی روماتیسمی وجود داشته باشند شامل دانه های روغنی مانند مغزها و ماهی های حاوی امگا 3 هستند.

نحوه انجام آزمایش روماتیسم مفصلی در منزل

بیشتر اوقات، خون از ورید داخل آرنج یا پشت دست گرفته می شود. در نوزادان یا کودکان خردسال، ممکن است از یک ابزار تیز به نام لانست برای سوراخ کردن پوست استفاده شود.

خون در یک لوله شیشه ای کوچک به نام پیپت یا روی یک لام شیشه ای یا نوار تست جمع آوری می شود. بانداژی روی محل قرار داده می شود تا خونریزی را متوقف کند. بنابراین، لباسی بپوشید که امکان دسترسی به ناحیه آرنج را برای نمونه گیری خون فراهم کند. متخصص مراقبت های بهداشتی خود را بیاورید که خون شما را می گیرد و لوله های نمونه خون را برچسب گذاری می کند.

یک تورنیکت روی بازوی شما قرار داده می شود، ناحیه سیاهرگ ضدعفونی می شود و خون با یک سوزن در یک یا چند ویال جمع آوری می شود. پس از خونگیری، محل بانداژ می شود. شما نباید هیچ گونه عارضه ای داشته باشید و معمولاً پس از انجام آزمایش نیازی به انجام اقدامات احتیاطی ندارید.

این آزمایشات به جای انجام در کلینیک به عنوان یک آزمایش سریع به آزمایشگاه ارسال می شود. نتایج شما بلافاصله در دسترس نخواهد بود، اما در عرض چند ساعت تا یک روز یا بیشتر به ارائه دهنده مراقبت های بهداشتی شما گزارش می شود.

 

مقالات پیشنهادی

پرستار بیمار در منزل

 متخصص ارتوپد در شهریار

آزمایش های بیماری دیابت بانوان و آقایان در منزل

آزمایش های بیماری قلبی عروقی بانوان و آقایان در منزل